Gece Yeme Sendromu:
Gece yeme sendromu, bir gunde yenen gidalarin en azindan %25-50’sini aksam yemegi ile ertesi sabah arasinda gecen surede yenmesi durumudur. . Bu kisilerde sabah kahvalti yapma istegi veya istah yoktur. Diger onemli bir ozellik ise uykuya dalmakta zorluk cekmeleridir. Bu kisiler gece uykudan uyanir ve buzdolabina kosarak kontrolsuz bir sekilde asiri yemek yerler. Gece yeme durumu siklikla stresli kisilerde gorulur ve fazla kiloluliga neden olur. Fazla kilolu kisilerin onemli bir kisminda gece yeme durumu vardir. Gece yeme sendromu olan kisilerde stres hormonu dedigimiz kortizol hormonu ve beyinden salgilanan CRH hormonunun salgilanmasinda ve strese verdikleri cevapta anormallik vardir.
Gece yemelerinin altinda uyku bozukluklari veya uykuda nefes durmasi gibi hastaliklar olabilir. Bu nedenle gece cok atistiran ve uykudan uyanip buzdolabina kosan kisilerde uyku bozukluklari ve uyku apnesi hastaligi olup olmadigi arastirilmalidir.
Bu kisilerin cogu gece yeterli uyku uyuyamadiklari icin gunduzleri uyuklar vaziyette dolasirlar. Sabahlari ise sersemlemis bir vaziyette uyanirlar ve cok ofkeli olurlar.
Bu kisilerde psikoterapi, kas gevseme egitimleri, egzersiz yapmak ve bazi ilaclarin faydali oldugu ortaya konmustur.
Gece yemelerini azaltmak icin seker yuku fazla olan recel, bal, seker, beyaz ekmek, patates puresi, beyaz pirinc pilavi gibi gidalar almamali, egzersiz yapilmali, gece saat 22.00’de yatmali ve stres yaratan etkenlerden uzak durulmalidir.
Tikanircasina Yemek Yeme:
Tikanircasina yemek yeme (Binge eating) bir psikiyatrik hastaliktir. Kontrol edilemeyen asiri yemek yeme nobetleri vardir. Fazla kilolularin %1.3-30.1’inde tikanircasina yemek yeme durumu vardir. Ilginc olani tikanircasina yeme sikligi fazla kilolu olmanin derecesi artikca artar. Bu kisilerde siklikla depresyon belirtileri vardir ve yeme nobetleri cogunlukla gece ortaya cikar. Yeme nobetlerinin iki ozelligi vardir:
1. Belirli bir zaman icinde (ornegin 2 saat icinde) baska kisilere nazaran ayni sartlarda daha cok yemek yemek.
2. Bu nobetler sirasinda asiri yemek yemeyi kontrol edememek.
Bu hastalar asiri yeme durumundan sikinti duyarlar ve pisman olurlar. Tikanircasina yemek yeme hastaliginin teshisi icin, kisinin haftada en az iki kez yeme nobeti yasamasi ve bunu en az alti ay surdurmesi gerekir. Cogu kisi tedavi olmadan duzelebilirse de bu kisilerin cogunda asiri kilo alma gozlenir. Bu tur yeme nobetleri olan kisiler bir psikolog veya psikiyatristen yardim almalidirlar.
Tatli Duskunlugu
Tatlilara duskunluk genellikle insulin hormon fazlaligi nedeniyle olusur. Bu kisilerde yemeklerden 2-3 saat sonra tatli yeme istegi, ogleden sonra uyku basmasi, husuzluk, tatli yiyince sakinlesme ve kendini iyi hissetme vardir. Bu durum kilo alinmasinin en onemli nedenlerinden birisidir. Temelinde ise insulin ve serotonin hormon bozuklugu vardir. Kanda insulin dusunce beyinden serotonin salgilanir. Insulin cok yuksek ise serotonin salgilanamaz ve kisiler huzursuzluk, sinirli olurlar ve serotonini, artirmak icin tatli yerler. Insulini azaltmak icin kahvaltida protein yenmeli (et, sut, yumurta) ve 2 saatten fazla ac kalmamalidir.